Zaproszenie
Zarząd Stowarzyszenia Pamięci Armii Krajowej w związku
z obchodami Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych serdecznie zaprasza
członków na wykład:
Zapomniani i mało znani żołnierze podziemia
antykomunistycznego na terenie Podbeskidzia. Ks. mjr Rudolf Marszałek ps.
„Opoka”.
Wykład przeprowadzi Pan Marek Łukasik –
pracownik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach, w formule online, na platformie ZOOM w dniu 3 marca
2022 r., o godz. 16.00.
W programie wystąpienia:
- Podziemie niepodległościowe na Podbeskidziu w czasach niemieckiej
okupacji - Okoliczności ukształtowania się podziemia antykomunistycznego na
Podbeskidziu i jego działalność - Sylwetki najbardziej zasłużonych żołnierzy podziemia
antykomunistycznego - Represje wobec żołnierzy niezłomnych
- Ksiądz Rudolf Marszałek – żołnierz niezłomny
Chętnych do udziału prosimy o zgłoszenie
telefoniczne na nr: 661 847 966 celem przesłania linku do wysłuchania
wykładu.
Biogram
Ksiądz mjr Rudolf Marszałek, ps. „Opoka”,
kapelan AK na Podbeskidziu, urodził
się w 1911 r. w Komorowicach Krakowskich, obecnie dzielnicy Bielska-Białej.
Według relacji Macieja
Tomaszka (w biogramie duchownego) oraz ustaleń Bogdana Ścibuta -badacz historii
podziemia antykomunistycznego na Podbeskidziu, który napisał wspólnie z Anetą Kreftą-Maciejowską książkę o ks. Marszałku pt. „Piotr
Opoka”, w czasach szkolnych Rudolf Marszałek był harcerzem, członkiem
Sodalicji Mariańskiej oraz Światowego Związku Misyjnego.
W 1928 r. uczestniczył w Światowym Zlocie Harcerstwa,
który odbywał się w Cambridge w Wielkiej Brytanii. Po ukończeniu szkoły
średniej w 1931 r. wstąpił do wojska. Odbył kurs w podchorążówce w Zambrowie i
pułku strzelców podhalańskich w Cieszynie i Bielsku. Został awansowany do
stopnia podporucznika i przeniesiony do rezerwy. „W 1932 r. wstąpił do
zakonu Chrystusowców, który organizował duszpasterstwo wśród Polonii. Po
rocznym nowicjacie kształcił się w seminarium duchownym tego zgromadzenia,
które znajdowało się w Poznaniu. Ukończył je w 1939 r. i został wyświęcony.
Latem 1939 r. został kapelanem 58. Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Wiosną 1940
r., gdy groziło mu aresztowanie, postanowił przedostać się do Francji i
dołączyć do polskiego wojska. Został zatrzymany na granicy Węgier i Niemiec.
Trafił do więzienia w Wiedniu. Dzięki zabiegom rodziny został zwolniony. Po
powrocie do okupowanej Polski został księdzem rektorem w Bystrej. Zaangażował
się w konspirację. Współpracował z kpt. Antonim Płanikiem
„Lech” i por. Andrzejem Tomaszczykiem „Długi”, którzy
tworzyli w powiatach bielskim, cieszyńskim i żywieckim ZWZ-AK. Do wiosny 1945
r. brał udział w pracach dowództwa. Służył jako kapelan. W 1945 r. ks.
Marszałek został awansowany do stopnia majora.
Latem 1946 r., chroniąc się przed aresztowaniem przez
UBP, dołączył do oddziału NSZ por. Henryka Flamego
„Bartka”, który działał na Żywiecczyźnie i Śląsku Cieszyńskim. Jak
ustalił Bogdan Ścibut „Opoka” w połowie sierpnia 1946 r. zgłosił się
do niebezpiecznej wyprawy do Norymbergi, by podjąć próbę przerzutu partyzantów
„Bartka” na Zachód. Ubowcy aresztowali duchownego 12 grudnia 1946 r.
w Chorzowie. Następnego dnia trafił do więzienia w Katowicach lub Bytomiu. 31
grudnia został przewieziony do więzienia na Mokotowie w Warszawie. Śledztwo
prowadził m.in. ppłk Józef Różański. Zostało ono zakończone 16 sierpnia 1947 r. Sąd
wymierzył mu karę śmierci. Wyrok wykonano 10 marca 1948 r.